Polska buduje atom: Poznaj kluczowe fakty o lokalizacjach i harmonogramach elektrowni jądrowych
- Pierwsza duża elektrownia jądrowa powstanie w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino w gminie Choczewo na Pomorzu.
- Za budowę pierwszej elektrowni odpowiada amerykańskie konsorcjum Westinghouse-Bechtel, wykorzystując trzy reaktory AP1000, z turbinami od francuskiej Arabelle Solutions.
- Rozpoczęcie właściwych prac budowlanych pierwszej elektrowni planowane jest na 2028 rok, a uruchomienie bloków na lata 2036-2038.
- Lokalizacja drugiej dużej elektrowni nie jest jeszcze wybrana, rozważane są miejsca "powęglowe" takie jak Bełchatów czy Pątnów.
- Oprócz dużych elektrowni, planowane są inwestycje w małe reaktory modułowe (SMR), z wstępnymi lokalizacjami m.in. w Ostrołęce, Włocławku i Warszawie.
- Program jądrowy ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego Polski, transformacji w kierunku bezemisyjnej energii i wzrostu PKB.
Dlaczego energetyka jądrowa stała się kluczowa dla Polski?
Decyzja o inwestycji w energetykę jądrową jest strategicznym krokiem Polski w kierunku stabilności energetycznej i dekarbonizacji. W obliczu rosnących cen paliw kopalnych i zobowiązań klimatycznych, energia jądrowa jawi się jako niezawodne, bezemisyjne źródło energii. Program ma na celu nie tylko zapewnienie bezpieczeństwa dostaw, ale także uniezależnienie Polski od importu surowców energetycznych. Co więcej, szacuje się, że realizacja tak dużej inwestycji może pozytywnie wpłynąć na polską gospodarkę, potencjalnie zwiększając PKB o blisko 1%. To kompleksowe podejście do przyszłości energetycznej kraju.
Aktualny status Polskiego Programu Energetyki Jądrowej na rok 2026
Na początku 2026 roku Polska nie posiada jeszcze działającej elektrowni jądrowej. Jednakże, "Program Polskiej Energetyki Jądrowej" (PPEJ) jest w fazie intensywnej realizacji. Trwają zaawansowane prace przygotowawcze, w tym badania geologiczne i inżynieryjne, które są kluczowe dla powodzenia tak skomplikowanego przedsięwzięcia. Program zakłada budowę dwóch dużych elektrowni jądrowych, a prace nad nimi są na różnych etapach zaawansowania, jednak kluczowe decyzje i przygotowania są już poczynione.
Pierwsza polska elektrownia jądrowa: Projekt na Pomorzu
Potwierdzona lokalizacja: Dlaczego wybrano Lubiatowo-Kopalino w gminie Choczewo?
Pierwsza duża elektrownia jądrowa w Polsce powstanie w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino, położonej w gminie Choczewo, na terenie województwa pomorskiego. Wybór tej lokalizacji został poprzedzony szczegółowymi analizami i jest poparty wydaną już decyzją środowiskową, co stanowi kamień milowy w procesie inwestycyjnym. Teren ten spełnia szereg kryteriów technicznych i środowiskowych, niezbędnych do bezpiecznego funkcjonowania obiektu jądrowego.
Amerykańska technologia i francuskie serce: Kto odpowiada za budowę?
Za realizację tego strategicznego projektu odpowiada amerykańskie konsorcjum Westinghouse-Bechtel. Westinghouse dostarczy technologię reaktorów, podczas gdy Bechtel zajmie się inżynierią i budową. Kluczowym partnerem technologicznym w zakresie turbin parowych i generatorów, czyli tzw. wyspy turbinowej, będzie francuska firma Arabelle Solutions, będąca spółką zależną koncernu EDF. To połączenie doświadczenia i technologii z różnych krajów ma zapewnić najwyższe standardy bezpieczeństwa i efektywności.
Reaktory AP1000 od Westinghouse: Co to za technologia?
Elektrownia jądrowa na Pomorzu będzie wykorzystywać trzy reaktory AP1000, dostarczane przez amerykańską firmę Westinghouse. Technologia AP1000 jest uznawana za jedną z najnowocześniejszych i najbezpieczniejszych na świecie, charakteryzującą się pasywnymi systemami bezpieczeństwa, które nie wymagają zewnętrznego zasilania do działania w sytuacjach awaryjnych. Jest to kluczowy element zapewniający bezpieczeństwo operacyjne elektrowni.
Kluczowe komponenty: Rola Arabelle Solutions i wyspy turbinowej
Jak wspomniałem, sercem każdej elektrowni jądrowej, poza samym reaktorem, jest tzw. wyspa turbinowa. W przypadku pierwszej polskiej elektrowni, za jej dostarczenie i instalację odpowiada francuska firma Arabelle Solutions. Obejmuje ona turbiny parowe oraz generatory prądu, które przekształcają energię cieplną z reaktora w energię elektryczną. To niezwykle ważny element, decydujący o mocy i efektywności całej instalacji.
Harmonogram budowy: Kiedy popłynie pierwszy prąd?
Od przygotowań do "pierwszego betonu": Kluczowe daty 2026-2028
Proces budowy pierwszej elektrowni jądrowej jest rozłożony w czasie i wymaga precyzyjnego planowania. Po zakończeniu prac przygotowawczych i badawczych, przekazanie placu budowy wykonawcy nastąpiło w 2025 roku. Kluczowym etapem, symbolizującym rozpoczęcie właściwych prac konstrukcyjnych, jest tzw. "pierwszy beton jądrowy", który zgodnie z planami ma zostać wylany w 2028 roku. To moment, od którego rozpocznie się faktyczna budowa głównych obiektów elektrowni.
Start komercyjnej pracy: Planowane uruchomienie bloków energetycznych po 2035 roku
Zgodnie z aktualnym harmonogramem, uruchomienie pierwszego bloku energetycznego planowane jest na 2036 rok. Kolejne bloki mają zostać oddane do użytku rok po roku: drugi blok w 2037 roku, a trzeci w 2038 roku. Oznacza to, że pełna moc produkcyjna elektrowni zostanie osiągnięta pod koniec przyszłej dekady.
Skala inwestycji: Jakie są szacowane koszty i model finansowania?
Budowa pierwszej elektrowni jądrowej to gigantyczne przedsięwzięcie finansowe. Szacowane koszty prac technicznych i budowlanych sięgają około 115 miliardów złotych, do czego należy doliczyć dodatkowe 35 miliardów złotych na koszty towarzyszące. Całościowe szacunki rządowe dotyczące całego projektu opiewają na kwotę około 192 miliardów złotych. Model finansowania zakłada zaangażowanie środków publicznych rząd planuje przeznaczyć z budżetu państwa 60 miliardów złotych. Ważne jest, że część tej kwoty ma trafić do polskich firm, wspierając krajowy przemysł i tworząc nowe miejsca pracy.
Druga duża elektrownia: Gdzie powstanie?
Na horyzoncie nowe lokalizacje: Analiza potencjalnych miejsc "powęglowych"
Lokalizacja drugiej dużej elektrowni jądrowej jest wciąż przedmiotem analiz i nie została jeszcze ostatecznie wybrana. Wśród rozważanych opcji znajdują się przede wszystkim miejsca "powęglowe", czyli tereny po zlikwidowanych lub modernizowanych kopalniach i elektrowniach węglowych. Taka strategia pozwala na wykorzystanie istniejącej infrastruktury i wiedzy o danym terenie. Potencjalne lokalizacje obejmują:
- Bełchatów
- Pątnów (rejon Konina)
- Kozienice
- Połaniec
Analiza tych miejsc ma na celu wybór lokalizacji, która najlepiej spełni wymogi bezpieczeństwa, logistyki i dostępności zasobów.
Inna technologia, nowe rozdanie: Jakie są plany dla drugiej inwestycji?
W przypadku drugiej elektrowni planowany jest inny model wyboru partnera technologicznego niż przy pierwszej inwestycji. Prowadzone są rozmowy, między innymi z koreańskim koncernem KHNP, w kontekście potencjalnej lokalizacji w Pątnowie. Rozważane są tam reaktory typu APR1400, które reprezentują inną, choć również sprawdzoną technologię jądrową.
Atom w mniejszej skali: Małe reaktory SMR
Czym są małe reaktory modułowe i dlaczego są ważne?
Oprócz planów budowy dużych elektrowni jądrowych, Polska aktywnie rozważa rozwój technologii małych reaktorów modułowych (SMR). Są to reaktory o mniejszej mocy, które można produkować w fabryce i transportować na miejsce instalacji. SMR-y oferują większą elastyczność w lokalizacji i mogą stanowić uzupełnienie dla dużych jednostek, dywersyfikując polski miks energetyczny i przyspieszając transformację w kierunku niskoemisyjności. Ich budowa jest często szybsza i tańsza w przeliczeniu na jednostkę mocy.
Mapa projektów SMR w Polsce: Gdzie planuje się ich budowę?
Firma Orlen Synthos Green Energy, odpowiedzialna za rozwój technologii SMR w Polsce, ogłosiła wstępne lokalizacje dla reaktorów BWRX-300 (technologia GE Hitachi). Planowane miejsca ich budowy to między innymi:
- okolice Ostrołęki
- Włocławek
- Stawy Monowskie
- Dąbrowa Górnicza
- Nowa Huta
- Warszawa
Te lokalizacje są wynikiem analiz i rozmów z samorządami oraz przedstawicielami przemysłu, mających na celu znalezienie optymalnych miejsc dla tych nowoczesnych instalacji.
Co budowa elektrowni atomowych oznacza dla Polski?
Wpływ na bezpieczeństwo energetyczne
Budowa elektrowni jądrowych to fundament przyszłego bezpieczeństwa energetycznego Polski. Zapewnienie stabilnych, przewidywalnych i bezemisyjnych dostaw energii elektrycznej jest kluczowe w kontekście transformacji energetycznej i uniezależnienia od paliw kopalnych, których ceny są zmienne i często związane z geopolityką. Energia jądrowa gwarantuje niezależność i stabilność systemu energetycznego na dziesięciolecia.
Rola polskich firm w łańcuchu dostaw dla atomu
Inwestycja w energetykę jądrową to nie tylko rozwój technologiczny, ale także znaczący impuls dla polskiej gospodarki. Rządowe zaangażowanie finansowe w wysokości 60 miliardów złotych ma na celu nie tylko pokrycie części kosztów, ale również skierowanie znaczącej części tych środków do polskich firm. Oznacza to tworzenie nowych miejsc pracy, rozwój kompetencji w sektorze budowlanym, inżynieryjnym i produkcyjnym, a także wzmocnienie krajowego potencjału przemysłowego.
Energetyka jądrowa jako fundament zielonej transformacji kraju
Wreszcie, energetyka jądrowa jest postrzegana jako kluczowy filar zielonej transformacji energetycznej Polski. Dążenie do osiągnięcia neutralności klimatycznej i zwiększenie udziału energii bezemisyjnej w krajowym miksie energetycznym jest priorytetem. Elektrownie jądrowe, produkując energię bez emisji gazów cieplarnianych, idealnie wpisują się w te cele. Dodatkowo, jak już wspomniałem, szacuje się, że ta strategiczna inwestycja może przyczynić się do wzrostu PKB o blisko 1%, co pokazuje jej wielowymiarowe korzyści dla kraju.
